Etapy psychoterapii
Zmiany rzadko przychodzą z dnia na dzień. Psychoterapia to droga, którą pokonuje się etapami (Prochaska, DiClemente, 1984). Warto je znać, bo łatwiej wtedy rozpoznać, w którym miejscu jesteś, i zobaczyć, że to, co przeżywasz, jest prawdopodobnie naturalną częścią procesu.
Zanim pojawi się gotowość
Często gdy zaczynamy coś nowego, towarzyszy nam niewiedza, zagubienie i chaos. Na początku często w ogóle nie widzimy problemu u siebie, łatwiej dostrzegają go bliscy. Nawet jeśli coś nam doskwiera albo pojawiają się przykre objawy, ich źródła szukamy raczej na zewnątrz. Jeśli trafimy wtedy na terapię, to często z nadzieją, że zmienią się inni. To zupełnie ludzkie i wiele osób zaczyna właśnie od tego miejsca.
Etap namysłu - odpowiedzialność i poczucie wpływu
Z czasem przychodzi przełom: zaczynamy przyznawać, że to także nasza sprawa, nie tylko otoczenia. To etap szukania przyczyn, czasem dotykania trudnych, dawno schowanych uczuć. Ale właśnie tu rodzi się coś cennego, czyli gotowość, by wziąć odpowiedzialność za teraźniejszość. Dostrzeżenie własnego udziału w trudnych sytuacjach bywa niewygodne, a jednocześnie daje poczucie wpływu i staje się fundamentem realnej zmiany. To początek szukania wyjścia.
Etap działania - drobne kroki, które budują zmianę
Teraz sprawdzamy rozwiązania w praktyce. Próbujemy nowych zachowań i patrzymy, co działa. Każdy mały sukces wzmacnia poczucie sprawczości i poprawia samoocenę, a satysfakcja z efektów dodaje motywacji do kolejnych kroków.
Etap utrzymywania zmiany - potknięcia, które wzmacniają
Po drodze pojawiają się też potknięcia: powrót do starych nawyków, reakcje otoczenia, odkrycie, że nie każda zmiana się sprawdza. To normalne. Mierzenie się z tymi trudnościami i danie sobie prawa do przeżycia związanych z nimi emocji sprawia, że dobre zmiany stają się trwałe.
Nie trzeba przechodzić tej drogi w pojedynkę. Czasem najtrudniejszy jest pierwszy krok, a w bezpiecznej relacji z terapeutą każdy z tych etapów staje się po prostu łatwiejszy.
Na podstawie: J. Czabała, „Czynniki leczące w psychoterapii”, Warszawa 2006.
Jeśli czujesz, że to dobry moment, napisz do nas i umów się na pierwszą rozmowę.
