Terapia par skoncentrowana na emocjach (EFT) to jedna z najlepiej przebadanych form pracy nad relacją. Warto poznać jej założenia, przebieg procesu oraz sytuacje, w których przynosi najlepsze efekty. Poniżej zebraliśmy najważniejsze informacje o tym modelu.
Kilka faktów o terapii skoncentrowanej na emocjach
- Terapia par skoncentrowana na emocjach jest wysoko ocenianą przez psychoterapeutów i poszukiwaną przez klientów formą pracy nad relacjami miłosnymi.
- 12-dniowe szkolenie z zakresu EFT jest dla terapeuty szkoleniem dodatkowym. Niezależnie od niego, terapeuta musi posiadać bazowe 4-letnie przygotowanie w zakresie prowadzenia terapii (szkoła psychoterapii) lub być w jego trakcie.
- Terapeuci poddają swoją pracę regularnej superwizji u superwizora EFT oraz poszerzają swoje umiejętności stosowania tej formy pracy na dodatkowych szkoleniach, poprzez lekturę dostępnych, również po polsku, książek czy kursów online.
Proces terapii par skoncentrowanej na emocjach
- EFT posiada jasną, znaną terapeucie mapę procesu terapii. Proces ten jest podzielony na 3 etapy, w trakcie których para stopniowo przechodzi
- OD emocjonalnego oddalenia, częstych kłótni, ograniczonego poczucia bezpieczeństwa, wycofania i niezadowolenia ze związku, w tym czasem z seksualnej sfery związku
- DO poczucia, że partner jest bezpieczną bazą, że można na niego/nią liczyć, poczucia bycia kochanym, cenioną, wartościową, ważnym, wystarczającym, atrakcyjnym
- oraz DO satysfakcjonującego życia seksualnego zgodnego z potrzebami pary.
- Terapia par w modelu EFT trwa zazwyczaj od 6 do 24 miesięcy (czasem krócej, czasem dłużej). Długość trwania zależy od wielu czynników, które terapeuta omawia z klientami.
- Proces zaczyna się od konsultacji – są to zwykle 4 sesje, czasem 5, z czego dwie sesje czasem są sesjami indywidualnymi.
3 etapy terapii
- W pierwszej fazie terapii partnerzy wraz z terapeutą poznają powtarzający się negatywny wzorzec emocji i zachowań pomiędzy partnerami, który sprawia, że partnerzy się coraz bardziej oddalają od siebie. Poznanie jego 3 warstw pozwala z czasem ograniczyć występowanie i intensywność negatywnego wzorca. Atmosfera robi się lżejsza, partnerzy czują się lepiej.
- W drugiej fazie psychoterapii par EFT nurkujemy głębiej i idziemy w kierunku trwałej zmiany w każdej z osób i zmiany pomiędzy osobami tworzącymi parę. Zmienia się sposób myślenia o samym sobie, o partnerze, a wraz z tym zmienia się cały związek. Nikt już tak intensywnie się nie wycofuje, nikt nie walczy ponieważ nie musi. Wzrasta bezpieczeństwo a partnerzy stają się dla siebie „bezpieczną przystanią”, w której można przebywać, i z której można wypłynąć na szerokie wody świata poza związkiem.
To również etap, w którym w wielu parach poprawia się życie seksualne. - W trzeciej, końcowej fazie terapii par poszukujemy rozwiązań istniejących jeszcze codziennych trudności, podsumowujemy, wzmacniamy pozytywne wzorce międzypartnerami, budujemy wraz z parą związkowe rytuały. Jeśli trzeba, nadal pracujemy nad seksualną sferą związku.
Skuteczność EFT. Kiedy EFT jest odpowiednią formą terapii par?
Terapia par EFT przynosi bardzo dobre efekty w pracy z różnorodnymi populacjami (rasa, pochodzenie, religia, wykształcenie, seksualność, płeć) i osobami doświadczającymi zróżnicowanych trudności, np.:
- EFT jest skuteczne w pracy z parami, w których jedna z osób doświadcza skutków traumy, zaburzeń depresyjnych, lękowych, chorób somatycznych – np. kardiologicznych, onkologicznych.
- EFT jest również skuteczne w parach, w których pojawiły się tzw. urazy więzi (np. zdrada)– sytuacje, w których jedna z osób (lub obie) doświadczyła w danym związku relacyjnej traumy i utraciła zaufanie do partnera/partnerki, którzy przestali być źródłem bezpieczeństwa, opieki i wsparcia.
- Możliwe jest jej stosowanie gdy w parze istnieje problem nadużywania substancji psychoaktywnych lub uzależnienia od nich pod warunkiem objęcia osoby nadużywającej/uzależnionej specjalistyczną opieką (konieczne jest indywidualne rozpoznanie sytuacji przez terapeutę).
- Terapeuci EFT czasem pracują z parami w których w ramach eskalacji czasem dochodzi do tzw. „gorącej przemocy” (konieczne jest indywidualne rozpoznanie sytuacji przez terapeutę).
Badania nad EFT mówią, że pomaga ona ok. 70% par korzystających z tej formy terapii par, a efekty terapii utrzymują się w czasie (Terapia Par Skoncentrowana na Emocjach, Susan M. Johnson, Wydawnictwo Kropla 2024, str. 25)
Trochę historii terapii skoncentrowanej na emocjach w Polsce i na świecie
EFT to model terapii stworzony przez Lesli’ego Greenberga i Susan Johnson w latach 80-tych XX wieku. Czerpie on z terapii humanistyczno-doświadczeniowej, systemowej oraz z badań nad przywiązaniem. Od początku poddawany badaniom naukowym, obecnie posiada status tzw. „złotego standardu” w terapii par w zakresie empirycznego potwierdzenia skuteczności modelu według standardu APA, czyli Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego (American Psychological Association).
EFT istnieje od 40 lat ale jej szersze stosowanie w Polsce rozpoczęło się ok. 10 lat temu. W 2018 zorganizowano pierwsze 4-dniowe szkolenie podstawowe z zakresu Emotionally Focused Therapy Sue Johnson, czyli Externship, po którym odbyło się szkolenie pogłębiające wiedzę i umiejętności, czyli 8-dniowe szkolenie Core Skills. Równolegle prowadzono szkolenia z Emotion-Focused Therapy L. Greenberga. Do 2026 r. przeszkoliło się w tym podejściu kilkuset terapeutów w Polsce.
Kilkunastu z nich pracuje w naszym warszawskim Ośrodku Psychoterapii W RELACJI. Zapraszamy do skorzystania z ich wiedzy, umiejętności i doświadczenia.
Autorką artykułu jest Beata Zielińska-Rocha – psycholożka i absolwentka szkoły psychoterapii humanistyczno-doświadczeniowej INTRA, doświadczona terapeutka par EFT, certyfikowana przez ICEEFT terapeutka i superwizorka par i procesów indywidualnych (EFCT, EFIT) oraz superwizorka w szkoleniu Polskiego Stowarzyszenia Humanistyczno-Doświadczeniowego (PSHD). Współzałożycielka Ośrodka Psychoterapii W RELACJI oraz Polskiego Stowarzyszenia EFT (PSEFT)
Czujesz, że Terapia Par Skoncentrowana na Emocjach może być dla Ciebie?
