Psychoterapia dla studentów
Bycie studentem kojarzy się dwojako. Z jednej strony to czas budowania samodzielnego życia, z drugiej beztroskie, pozbawione konsekwencji korzystanie z młodości. Dla wielu osób młodość i studia są rzeczywiście wyjątkowym czasem, jak żaden inny, zarówno pod względem swojej atrakcyjności, jak i wyzwań. Właśnie na tym ważnym, a często i trudnym etapie warto niekiedy skorzystać z pomocy psychologicznej. Z psychoterapii dla studentów można korzystać zarówno stacjonarnie w Warszawie, jak i online, co bywa ważne przy napiętym planie zajęć i wyjazdach do domu rodzinnego.
Spis treści
Problemy życia studenckiego
Okres studiów to dla wielu osób czas życiowej rewolucji: zmieniają się role, perspektywy, zadania, otoczenie społeczne i źródła wsparcia. Znany porządek rozluźnia się lub wręcz zostaje zburzony, a na jego miejscu trzeba zbudować nowy. Wiele osób pragnie w tym czasie dowiedzieć się, kim jest, oraz zbudować poczucie własnej wartości, siły i kompetencji. Ma też nadzieję, że tworzy fundament, dzięki któremu przyszłe życie będzie bezpieczne, przyjemne, sensowne i pełne sukcesów.
Jednocześnie, jak w każdym przełomowym okresie, jest to czas pełen wyzwań, trudów i podatności na zranienia. Wiele osób w latach studenckich mierzy się z trudnościami i kryzysami. Niektórym do poradzenia sobie wystarczają własne zasoby, te związane z nimi samymi lub z ich otoczeniem społecznym. Dla innych ważnym źródłem wsparcia, pomocnym w przetrwaniu i budowaniu swojego życia, mogą stać się psychologowie i terapeuci.
Problemy, z którymi studenci zgłaszają się do psychoterapeuty, można pogrupować w kilka obszarów:
Czas zmian i czynniki wymuszające zmiany
Część studentów wraz z pierwszym rokiem akademickim całkowicie zmienia swoje życie. Wyprowadza się z domu, częściowo lub całkowicie przejmuje sprawy finansowe, czyli ich zdobywanie i rozporządzanie nimi, zmienia krąg znajomych. Rzeczy dotychczas oczywiste, niewymagające namysłu, okazują się wyzwaniem, i to nie tylko dla pamięci, ale też dla zrozumienia ich złożoności i zaplanowania czasu. Tryb studiów i ich organizacja wymagają szybkiego odnalezienia się w świecie wcześniej nieznanym, dla świeżych studentów często niezrozumiałym. Rzadko jest szansa na miękkie lądowanie, a mało kto zawraca sobie głowę wsparciem czy tłumaczeniem spraw, o których trzeba wiedzieć.
Czas studiowania nakłada się także na okres uniwersalnych kryzysów rozwojowych. Ich dobre rozwiązanie pomaga nie tylko poradzić sobie tu i teraz, ale też zbudować podwaliny dobrej przyszłości. Zwykle chodzi o trzy wielkie zadania.
Trzy zadania rozwojowe okresu studiów
Te trzy zadania rzadko następują po sobie po kolei - częściej się przeplatają, przesuwają w czasie i zmieniają kolejność.
Zadanie 1: Kim jestem? Budowanie tożsamości
Pierwsze zadanie to budowanie poczucia siebie i własnej tożsamości, odpowiedź na pytanie, kim jestem i czego chcę dla siebie w życiu. Pytania te towarzyszą nam przez większość życia, ale u późnych nastolatków są szczególnie ważne, bo mocno wpływają na wybory dotyczące drogi życiowej.
Zadanie 2: Budowanie więzi
Drugie zadanie to budowanie więzi. Wiele osób wie, że czas studiów wyjątkowo sprzyja zawieraniu przyjaźni na całe życie, zarówno przez wspólną zabawę, jak i wspólne trudy. To często również moment pierwszych poważnych, długotrwałych związków, gdy uczymy się być z drugą osobą i angażować w relację. Na dobre zostawiamy wtedy świat, w którym głównym punktem odniesienia był dom rodzinny.
Zadanie 3: Pierwsze kroki w karierze
Trzecie zadanie to budowanie podwalin kariery zawodowej, czasem przygotowanie się do założenia rodziny i przyjmowanie innych dorosłych ról. Wszystkie trzy są bardzo ważne. W idealnym świecie następowałyby po sobie po kolei, ale w praktyce często się mieszają, przesuwają w czasie i zmieniają kolejność. Inaczej poradzi sobie student o sprecyzowanych zainteresowaniach zawodowych, a inaczej ten, któremu kierunek wybrali rodzice. Inaczej ten, kto po pięciu latach zbuduje poczucie wpływu na swoje życie i trwałe relacje, a inaczej ten, kto na miesiąc przed obroną zorientuje się, że mobilizacja od sesji do sesji to za mało wobec dalszych wyzwań życiowych.
O tym, jak najeżony wyzwaniami jest to czas, świadczy odsetek studentów zgłaszających objawy lęku lub depresji. Jest on znacząco wyższy niż w całej populacji. Późna adolescencja i wczesna młodość to także okres, w którym często pojawiają się pierwsze epizody zaburzeń psychicznych, m.in. lęku panicznego czy schizofrenii.
Nie oznacza to, że każdy trudny moment na studiach wymaga terapii, ale że warto znać sygnały, przy których lepiej nie zwlekać z szukaniem pomocy.
Terapia dla studentów
Jeśli chodzi o pomoc psychologiczną dla studentów, niektóre uczelnie prowadzą własne ośrodki wsparcia, a część organizacji pozarządowych oferuje różne formy pomocy. Bywają to grupy wsparcia, treningi umiejętności czy psychoterapia. Młodzi dorośli stanowią też sporą część osób korzystających z gabinetów psychoterapeutycznych. Przychodzą czasem z wątpliwościami i trudnościami, z poczuciem utknięcia i niemożnością podejścia do któregoś z zadań związanych ze studiami i życiem osobistym, z kłopotami z samooceną, a czasem z poważnymi objawami zaburzeń psychicznych. Czasem potrzebują jedynie wsparcia i impulsu do dalszego eksperymentowania z życiem. Innym razem zgłaszane trudności są wyraźnym wskazaniem do psychoterapii, szczególnie gdy pojawiają się objawy lękowe, objawy zaburzeń nastroju czy powtarzające się trudności w funkcjonowaniu.
Kiedy warto zgłosić się po pomoc
Nie każdy trudny okres na studiach jest od razu powodem do terapii. Czasem wystarczy rozmowa, wsparcie bliskich albo pomoc uczelnianego ośrodka. Warto jednak rozważyć psychoterapię, gdy trudności się powtarzają, utrudniają codzienne funkcjonowanie albo pojawiają się objawy lękowe lub obniżonego nastroju. Jeśli nie masz pewności, po której stronie jesteś, pierwsza konsultacja pomaga to sprawdzić bez żadnych zobowiązań.
Najczęstsze pytania
Czy student może skorzystać z bezpłatnej pomocy psychologicznej? Tak. Wiele uczelni prowadzi własne ośrodki wsparcia, a część organizacji pozarządowych oferuje bezpłatne konsultacje i grupy wsparcia. Gdy trudności się powtarzają lub nasilają, warto rozważyć też psychoterapię w gabinecie.
Po czym poznać, że jako student warto pójść do psychologa? Sygnałem bywają powracające trudności, które utrudniają naukę, sen czy relacje, a także objawy lękowe lub obniżonego nastroju utrzymujące się dłużej. Jeśli nie masz pewności, pierwsza konsultacja pomaga to ocenić.
Czy terapia dla studentów może odbywać się online? Tak. Sesje online bywają wygodne przy napiętym planie zajęć albo w czasie wyjazdów, a ich skuteczność jest porównywalna ze spotkaniami na żywo.
Autorką artykuły jest Anna Gradkowska, psychoterapeutka w podejściu humanistyczno-doświadczeniowym, superwizorka, od kilkunastu lat współtworzy w Warszawie Ośrodek Psychoterapii W RELACJI, współautorka Strefy Wiedzy, prowadzi psychoterapię indywidualną, par, grupową oraz warsztaty psychologiczne.
Jeśli jesteś studentem i czujesz, że sam nie dajesz rady, sięgnij po wsparcie. Napisz do nas i umów pierwszą konsultację. Wspólnie zobaczymy, czego potrzebujesz, i od czego najlepiej zacząć.